Onrust en welvaart op het Zeeuwse platteland

Het boek gaat over honderd jaar terug. De tijd van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), toen het begrip kanonnenvoer heel letterlijk werd genomen. Nederland bleef neutraal. Maar in Zeeland was het gebulder van de ‘Dikke Bertha’s’ aan het Vlaamse front goed te horen, er spoelden zeemijnen aan en er vielen verdwaalde bommen op Zierikzee en andere steden en dorpen. 

Vrijdag 29 april 2011 presenteerde Jan Zwemer zijn studie ‘Onrust en welvaart – Het platteland van de Zeeuwse eilanden in het tijdvak van de Eerste Wereldoorlog 1910-1922’. Die officiële presentatie vond plaats in Bibliotheek De Stolpe in Zierikzee. Roelof Koops, oud-directeur van het Zeeuws Archief,  nam het eerste exemplaar in ontvangst. Jan Zwemer (1960) studeerde geschiedenis in Amsterdam. Hij houdt zich ondermeer bezig met de sociale geschiedenis van Zeeland in de 20ste eeuw. Dat blijkt uit eerdere publicaties als ‘Een zekel om geit-eten te snieën’ en ‘De geschiedenis van de landarbeiders op Walcheren 1900-1940’. Momenteel is hij een van de auteurs die meewerken aan de ‘grote’ Geschiedenis van Zeeland, die de komende jaren in vier delen zal verschijnen.

In zijn nieuwe boek beschrijft Zwemer het leven net na 1900 op de Zeeuwse eilanden ten noorden van de Westerschelde, uitgezonderd de regio Tholen. Het was de tijd dat de sociale verhoudingen op drift raakten: de stabiele standensamenleving brokkelde af, politieke partijen en maatschappelijke organisaties als de Zeeuwse Landbouw Maatschappij kregen meer grip op de mensen. Boeren gingen zich meer en beter organiseren, relatief veel landarbeiders slaagden erin zich tot weliswaar kleine, maar toch zelfstandige boeren te ontwikkelen. Hoewel Nederland neutraal was werden de ‘weerbare’ mannen onder de wapenen geroepen. Zo had de oorlog invloed op boeren en landarbeiders, die door de mobilisatie voor het eerst buiten hun eigen dorp en streek terecht kwamen. De invoering van het algemeen (mannen)kiesrecht in 1917 bezorgde de socialisten en confessionelen beduidend meer invloed in landelijke en plaatselijke besturen. Zwemer neemt in zijn boek de gemeenten Zonnemaire, Kats, Serooskerke en Wolphaartsdijk onder de loep en laat daar de doorwerking van (inter)nationale gebeurtenissen op microniveau zien. Het ging er misschien langzamer dan in meer verstedelijkte delen van Nederland, maar ook op het Zeeuwse platteland werd de lange 19e eeuw na 1914 stukje bij beetje ten grave gedragen.

 Jan Zwemer: Onrust en welvaart, het platteland van de Zeeuwse eilanden in het tijdvak van de Eerste Wereldoorlog 1910-1922 – Uitgeverij Den Boer/De Ruiter, 310 pag., 24,90 euro.

Over Jan van Damme

Jan van Damme, geboren in Oostburg, 1956. Ik heb geschiedenis gestudeerd aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen: 1975-1983. Tijdens mijn studie werkte ik part-time op het Zeeuws Documentatie Centrum van de Provinciale Bibliotheek in Middelburg. In 1980 begon ik als freelancer voor de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) te werken in Zeeuws-Vlaanderen. Sinds 1984 ben ik in vaste dienst van de PZC. Eerst als regioverslaggever, vanaf 1986 als algemeen verslaggever met speciale aandacht voor provinciepolitiek, onderwijs, cultuur en historie. Na 1990 heb ik eindredactie- en coördinatiewerk gedaan, en ben ik chef van de afdeling bijlagen geweest (1994-2005). De laatste jaren combineer ik algemene verslaggeving met coördinatie van bijlagen. Voor de PZC heb ik de afgelopen 25 jaar vele auteurs geïnterviewd en boeken besproken.
Dit bericht is geplaatst in Geschiedenis. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>